Inwazyjne gatunki drzew i krzewów zagrożeniem dla bioróżnorodności Biebrzańskiego Parku Narodowego i Suwalskiego Parku Krajobrazowego

Nawłoć Późna i Nawłoć Kanadyjska

Nawłoć kanadyjska Fot. P. Pokorny

Nawłoć kanadyjska
Fot. P. Pokorny

Gatunek: nawłoć późna, Solidago gigantea i nawłoć kanadyjska, Solidago canadensis
Rodzina: złożone, Asteraceae

Opis gatunku Nawłocie to byliny dorastające do ponad 2 m wysokości. Sposób owłosienia łodygi jest podstawowa cecha różniącą te dwa gatunki. Łodyga, w przypadku nawłoci późnej jest do podstawy kwiatostanu naga, natomiast w przypadku nawłoci kanadyjskiej na całej długości owłosiona. Lancetowate liście o piłkowanych brzegach, zmniejszają swoją wielkość wraz z odległością od środka pędu. Oba gatunki kwitną późnym latem i jesienią, wytwarzając wiechowate kwiatostany składające się z koszyczków drobnych, żółtych kwiatów. Można, więc sobie wyobrazić jak wiele kwiatów jest w stanie wytworzyć pojedyncza roślina! Bardzo dużo kwiatów, sprawia, że nawłocie bardzo obficie owocują, wydając tysiące nasion opatrzonych aparatem lotnym. Jednocześnie, intensywne pomnażanie wegetatywne sprawia, że pojedynczy osobnik może zajmować nawet kilka merów kwadratowych powierzchni. Dodatkowo, podziemne kłącza nawłoci łatwo ulegają fragmentacji i ukorzenianiu, co ułatwia tym gatunkom zasiedlanie nowych terenów.

Pochodzenie Ameryka Północnej.

Zasięg wtórny Oba gatunki występują w Europe, a jej zasięg cały czas rozszerza się zarówno w kierunku północnym, jak i południowym.

Czas i drogi zawleczenia Nawłocie zostały sprowadzone do Europy, jako rośliny ozdobne i miododajne w XVIII w. Pierwsze dzikie stanowiska tych roślin zaobserwowano w XIX w. Natomiast obecnie te dwa gatunki uważane są tu za jedne z najgroźniejszych i najbardziej agresywnych gatunków inwazyjnych w Europie.

Zajmowane siedliska Zarówno nawłoć późna jak i kanadyjska najczęściej zajmują siedliska ruderalne, ugory i inne nieużytki tworząc tam nawet kilkunastohektarowe łany. Poza tym, zwłaszcza nawłoć późną spotkać można w dolinach rzecznych oraz okrajkach wilgotnych lasów.

Oddziaływanie na gatunki i ekosystemy w zasięgu wtórnym Oba gatunki nawłoci to dosyć pokaźne byliny, tworzące zwarte monokultury, przez co stanowiące bardzo silną konkurencje dla rodzimych gatunków, wypierając gatunki towarzyszące. Jednocześnie, efektowne, barwne kwiatostany stanowią niezwykle skuteczną powabnię dla owadów zapylających, przez co odbierają potencjalnych zapylaczy okolicznym, rodzimym gatunkom. Ostatnie badania wskazują, że monokultury nawłoci wpływają na ubożenie nie tylko rodzimej flory, ale również fauny bezkręgowców i ptaków. Nawłocie są cały czas sadzone przez ogrodników i pszczelarzy, stanowiska takie stanowią przyczółki do ich dalszego rozprzestrzeniania się.

Ciekawostki Tomasz Edison opracował metodę produkcji gumy z nawłoci. Opracowanie to jednak nigdy nie znalazło przełożenia na produkcje w skali przemysłowej.