Inwazyjne gatunki drzew i krzewów zagrożeniem dla bioróżnorodności Biebrzańskiego Parku Narodowego i Suwalskiego Parku Krajobrazowego

Uczep Amerykański

Uczep amerykański Fot. I. Tałałaj

Uczep amerykański
Fot. I. Tałałaj

Gatunek: uczep amerykański, Bidens frondosa
Rodzina: złożone, Asteraceae

Opis gatunku Roślina jednoroczna o prosto wzniesionej łodydze, w górnej części rozgałęzionej, zielonej lub purpurowej. Liście 3-listkowe (górne wyjątkowo 5-listkowe), o ogonkach liściowych długich i cienkich. Koszyczki umieszczone pojedynczo na szczycie łodygi i jej rozgałęzień. W koszyczku znajdują się tylko kwiaty rurkowe, drobne, o ciemnożółtej barwie. Owocem jest spłaszczona niełupka opatrzona na szczycie 2 ościami. Dzięki haczykom owoce mogą być efektywnie przenoszone, przyczepione do sierści zwierząt lub odzieży. Roślina rozprzestrzenia się również wzdłuż rzek i cieków.

Pochodzenie Ameryka Północna (od Oceanu Atlantyckiego do Pacyfiku).

Zasięg wtórny Europa (22 państwa), Azja (od Turcji po Japonię) oraz Afryka Północna (Maroko) i Nowa Zelandia.

Czas i drogi zawleczenia Uczep amerykański został prawdopodobnie sprowadzony do europejskich ogrodów botanicznych jako roślina ozdobna w pierwszej połowie XVIII w. Na teren Polski gatunek ten został prawdopodobnie zawleczony z Niemiec i już pod koniec XVIII w. pierwsze jego stanowiska odnotowano nad Odrą. Uczep rozprzestrzeniał się wzdłuż głównych rzek i ich dopływów, a następnie wzdłuż linii kolejowych, rozszerzając areał występowania ku południowi i wschodowi Polski.

Zajmowane siedliska Na siedliskach naturalnych i wtórnych roślina zajmuje łęgi i aluwia nadrzeczne, wysychające brzegi jezior i stawów, również pola uprawne i wilgotne siedliska ruderalne: rowy przydrożne, tory kolejowe, śmietniska. Uczep amerykański jest składnikiem zbiorowisk terofitów oraz zbiorowisk leśnych i szuwarowych.

Oddziaływanie na gatunki i ekosystemy w zasięgu wtórnym Uczep amerykański ze względu na większe rozmiary i wyższy sukces reprodukcyjny jest gatunkiem konkurencyjnym w stosunku do niektórych rodzimych gatunków nadwodnych, np. uczepu zwisłego i trójlistkowego.